Dentopedia

Bruksizm (zgrzytanie zębami)

Co to jest bruksizm?

Bruksizm to choroba polegającą na nieświadomym zaciskaniu lub zgrzytaniu zębami, któremu często towarzyszy również uporczywe chrapanie. Niewielu z nas zdaje sobie sprawę, że mięśnie narządu żucia, podobnie jak mięśnie mimiczne, biorą czynny udział w procesach emocjonalnych. Według teorii Grabera człowiek współczesny ciągle musi przezwyciężać trudności życia codziennego, które rodzą nowe konflikty i napięcia. Nie ma on jednak możliwości, tak jak jego praprzodkowie przed wiekami, na ich wyładowanie w walce czy w ciężkiej, fizycznej pracy. Dlatego też kumuluje je w sobie bez możliwości ujścia, obciążając tym samym autonomiczny układ nerwowy. Organizm wyładowuje przez to tłumione agresje nie drogą naturalną, lecz w postaci czynności zastępczych - parafunkcjonalnych.
Parafunkcje (inaczej czynności nietypowe) to szkodliwe nawyki, które powtarzają się często, są niecelowe, a pacjent wykonuje je przeważnie nieświadomie. Do najczęściej występujących zaliczamy: obgryzanie paznokci, skórek wokół palców, ssanie (palca, warg), nawykowe nagryzanie przedmiotów np. ołówka, długotrwałe żucie gumy oraz zgrzytanie zębami.
Długotrwałe sytuacje stresowe wyzwalają stan napięcia emocjonalnego oraz wzmagają napięcie i aktywność mięśni. Przewlekły wzrost napięcia mięśni wywołuje bóle głowy, które lokalizują się najczęściej w okolicach skroni, czoła oraz z tyłu głowy. Mogą występować także bóle okolic twarzy i szyi oraz stawu skroniowo-żuchwowego.

Jakie są objawy bruksizmu?

Najczęściej występujące to zgrzytanie zębami, które odbywa się najczęściej w trakcie snu i towarzyszy wielu osobom. W rezultacie prowadzi do starcia zębów, uszkodzenia wypełnień znajdujących się w jamie ustnej, a w konsekwencji doprowadza do znacznych uszkodzeń całego narządu żucia łącznie z urazami w obrębie stawu skroniowo-żuchwowego.

Pacjenci, którym dolega bruksizm często zgłaszają, iż nawet po długim śnie nie czują się wypoczęci, a wręcz są zmęczeni i najczęściej źle sypiają. Pojawiają się u nich dodatkowe dolegliwości bólowe w okolicach stawu skroniowo-żuchwowego (okolice uszu) i bóle głowy. Mają silnie napięte mięśnie twarzy w szczególności mięsień żwacz. Zniszczone są również zęby, które ulegają starciu, przez co zęby ulegają skróceniu.

Do innych objawów bruksizmu zaliczamy:
  1. Objawy ze strony jamy ustnej:
    • ścieranie zębów (dostrzegalne przez pacjenta lub widoczne w badaniu stomatologicznym)
    • zmiany w śluzówce policzków i języka w linii zgryzu
    • zaniki przyzębia (odsłanianie się korzeni zębów)
    • częste krwawienie dziąseł przy myciu zębów
  2. Objawy ogólnoustrojowe:
    • bóle głowy
    • bóle karku i pleców
    • bóle ucha i zaburzenia słuchu
    • zaburzenia pracy gruczołów ślinowych
  3. Objawy ze strony mięśni twarzy i obręczy barkowej:
    • przerost mięśni twarzy żwacza i skroniowego (tzw. "twarz kwadratowa")
    • bolesność w okolicy skroni
    • wzrost napięcia mięśni obręczy barkowej
    • bóle barku i ręki

Jakie są przyczyny występowania bruksizmu?

Mimo rozwoju medycyny, nikt do tej pory nie ustalił jednoznacznie przyczyn występowania bruksizmu. Naukowcy, specjaliści medyczni oraz psycholodzy uważają, że na występowanie bruksizmu może mieć wpływ szereg czynników:

  • stres (najczęstsza przyczyna)
  • wady zgryzu i jamy ustnej
  • źle wyprofilowane uzupełnienia ubytków
  • nieprawidłowe/źle dostosowane kształty mostów, koron czy protez
  • dziedziczenie choroby (wrodzona predyspozycja)
  • nieprawidłowości w działaniu ośrodków korowych i podkorowych mózgu odpowiedzialnych i regulujących ruchy żuchwy
  • zakażenia pasożytnicze
  • wszelkiego rodzaju fobie

Czy da się wyleczyć bruksizm?

Leczenie jest trudne, ale możliwe. Trzeba zacząć od uświadomienia sobie problemu, ćwiczeń rozciągających (szczególnie po stresie), masażu mięśni, terapii magnezem. Jedną ze stosowanych form leczenia jest farmakoterapia za pomocą leków uspokajających lub psychoterapia, ale potrzebna jest w tym przypadku rozwaga i doświadczony lekarz.
Wysoką skuteczność leczenia ma noszenie szyny relaksacyjnej. Szyna wykonana jest na miarę - indywidualnie. Noszona jest najpierw w ciągu dnia i w nocy, potem tylko w nocy.
Szyna to nakładka elastyczna na dolny bądź górny łuk zębowy, która podnosi zwarcie nie dopuszczając do pogłębiania się przykurczu, ochrania zęby przed dalszym ścieraniem. Z obserwacji wynika, że noszenie szyny ogranicza chrapanie, dzięki relaksacji mięśni gardła.

Przypadki leczenia w NOVA ESTETICA